Check Bounce कायदा: चेक बाउन्स झाल्यास किती शिक्षा होते? जाणून घ्या संपूर्ण प्रक्रिया

Author Picture
By Umesh Gore Writer
Published On: July 6, 2025
Check Bounce कायदा: चेक बाउन्स झाल्यास किती शिक्षा होते? जाणून घ्या संपूर्ण प्रक्रिया

Check Bounce Shiksha Dand Kayda Marathi : आज अनेक आर्थिक व्यवहार चेकच्या माध्यमातून केले जातात आणि तो एक विश्वासार्ह मार्ग मानला जातो. मात्र, काही वेळा चेक दिल्यानंतरही खात्यात पुरेशी रक्कम नसल्यानं चेक बाउन्स होण्याचे प्रकार घडतात.

चेक बाउन्स म्हणजे नेमकं काय?

जर एखाद्या व्यक्तीनं दुसऱ्याला चेक दिला आणि त्या चेकमधील रक्कम त्याच्या खात्यात उपलब्ध नसेल, तर बँक तो चेक अयशस्वी ठरवते. अशा वेळी संबंधित बँक “चेक बाउन्स” असल्याचं मेमो जारी करते.

आज अनेक आर्थिक व्यवहार चेकच्या माध्यमातून केले जातात आणि तो एक विश्वासार्ह मार्ग मानला जातो. मात्र, काही वेळा चेक दिल्यानंतरही खात्यात पुरेशी रक्कम नसल्यानं चेक बाउन्स होण्याचे प्रकार घडतात.

चेक बाउन्स म्हणजे नेमकं काय?

जर एखाद्या व्यक्तीनं दुसऱ्याला चेक दिला आणि त्या चेकमधील रक्कम त्याच्या खात्यात उपलब्ध नसेल, तर बँक तो चेक अयशस्वी ठरवते. अशा वेळी संबंधित बँक “चेक बाउन्स” असल्याचं मेमो जारी करते.

कायद्यानुसार कारवाई कशी होते?

चेक बाउन्स झाल्यावर भारतीय कायद्यानुसार (Negotiable Instruments Act, 1881) खालील प्रक्रिया होते:

  • बँक ‘चेक बाउन्स मेमो’ जारी करते.
  • ज्या व्यक्तीस चेक दिला होता, ती व्यक्ती तुम्हाला 15 दिवसांची लीगल नोटीस पाठवते.
  • त्या नोटीसनंतर, तुम्हाला 15 दिवसांच्या आत पैसे परत द्यावे लागतात.
  • जर तुम्ही पैसे दिले नाहीत, तर तुमच्यावर गुन्हा दाखल होऊ शकतो.

किती शिक्षा होऊ शकते?

जर 15 दिवसात पैसे न दिल्यास:

  • तुमच्यावर केस दाखल होऊ शकते.
  • शिक्षा 2 वर्षांपर्यंत होऊ शकते.
  • दंड लागू शकतो, जो कधी कधी चेकच्या रकमेपेक्षा दुप्पटही असू शकतो.
  • काही वेळेस शिक्षा आणि दंड दोन्ही होतात.

निष्कर्ष

जर चेक बाउन्स झाला, तर गोष्टी दुर्लक्ष करू नका. वेळेत पैसे परत देणे किंवा कायदेशीर सल्ला घेणे आवश्यक आहे, अन्यथा तुरुंगवासासारख्या गुंतागुंतीच्या परिणामांना सामोरं जावं लागू शकतं.

Umesh Gore
Writer

उमेश गोरे हे Goresarkar.in चे संस्थापक, लेखक आणि संपादक आहेत. ते केंद्र व महाराष्ट्र शासनाच्या विविध सरकारी योजना, शेतीविषयक योजना, कृषी धोरणे, शेतकरी कल्याण, शिक्षण, शिष्यवृत्ती, सरकारी भरती आणि जनहिताच्या विषयांवर संशोधनाधारित माहिती मराठी भाषेत प्रकाशित करतात. प्रत्येक लेख तयार करताना अधिकृत सरकारी संकेतस्थळे, शासन निर्णय (GR), अधिसूचना, विभागीय परिपत्रके आणि संबंधित अधिकृत स्रोतांचा संदर्भ घेऊन माहितीची पडताळणी केली जाते. वाचकांना अर्ज प्रक्रिया, पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे, लाभ, अंतिम मुदत आणि महत्त्वाच्या अटी सोप्या व समजण्यास सुलभ भाषेत उपलब्ध करून देण्यावर त्यांचा भर असतो. Goresarkar.in चा उद्देश महाराष्ट्रातील शेतकरी, विद्यार्थी, महिला, युवक आणि सर्वसामान्य नागरिकांपर्यंत विश्वासार्ह, अद्ययावत आणि उपयुक्त माहिती पोहोचवणे हा आहे. प्रकाशित माहिती वेळोवेळी अद्ययावत ठेवण्याचा प्रयत्न केला जातो. अधिकृत निर्णयामध्ये बदल झाल्यास संबंधित लेख देखील अद्ययावत करण्यात येतात. या संकेतस्थळावरील माहिती ही केवळ जनजागृती आणि मार्गदर्शनाच्या उद्देशाने प्रकाशित केली जाते. कोणत्याही सरकारी योजनेसाठी अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावरील माहिती, नियम आणि अटींची पडताळणी करण्याचा सल्ला दिला जातो.… Read More

Related News
💬 Join WhatsApp