मुंबई : राज्य सरकारने शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना’ लागू करण्यास मंजुरी दिली आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना दोन लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफी मिळणार असून, योजनेत ‘वन टाइम सेटलमेंट’ (एकवेळ समझोता योजना) आणि नियमित कर्जफेड करणाऱ्यांसाठी प्रोत्साहनपर लाभाचाही समावेश करण्यात आला आहे.
Table of Contents
दोन लाख रुपयांपर्यंतचे कर्ज असलेल्या शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा
ज्या शेतकऱ्यांची एकूण थकबाकी दोन लाख रुपयांपेक्षा कमी आहे, अशा शेतकऱ्यांचे कर्ज पूर्णपणे माफ केले जाणार आहे. त्यामुळे अनेक शेतकरी संपूर्णपणे कर्जमुक्त होण्याचा मार्ग मोकळा होणार आहे.
‘वन टाइम सेटलमेंट’ म्हणजे नेमकं काय?
ज्या शेतकऱ्यांची थकबाकी दोन लाख रुपयांपेक्षा जास्त आहे, त्यांच्यासाठी सरकारने ‘वन टाइम सेटलमेंट’ची तरतूद केली आहे.
या योजनेनुसार, दोन लाख रुपयांपेक्षा जास्त असलेली रक्कम शेतकऱ्याने स्वतः बँकेत जमा करायची आहे. त्यानंतर शासनाकडून उर्वरित दोन लाख रुपये थेट बँकेकडे जमा केले जातील आणि संबंधित शेतकऱ्याचे खाते कर्जमुक्त करण्यात येईल.
उदाहरणातून समजून घ्या
जर एखाद्या शेतकऱ्यावर एकूण 3 लाख रुपयांचे थकीत कर्ज असेल, तर त्याने स्वतः 1 लाख रुपये भरायचे आहेत. त्यानंतर शासनाकडून 2 लाख रुपये जमा करण्यात येतील आणि संपूर्ण कर्जाची परतफेड झालेली मानली जाईल.
कोणती कर्जे या योजनेसाठी पात्र असतील?
- 1 एप्रिल 2019 ते 31 मार्च 2025 या कालावधीत घेतलेले अल्पमुदतीचे पीक कर्ज.
- 30 सप्टेंबर 2025 पर्यंत थकीत असलेली आणि 31 मार्च 2026 पर्यंत परतफेड न झालेली कर्जे.
- एक किंवा अनेक बँकांकडील कर्जखाती या योजनेअंतर्गत विचारात घेतली जाणार आहेत.
- मुद्दल आणि व्याजासह एकत्रित थकबाकी दोन लाख रुपयांपेक्षा जास्त असल्यास अतिरिक्त रक्कम शेतकऱ्याला भरावी लागेल.
पुनर्गठित (Restructured) कर्जांनाही लाभ
पीक कर्जाचे पुनर्गठन किंवा फेरपुनर्गठन केलेल्या खात्यांनाही या योजनेचा लाभ मिळणार आहे. मात्र, दोन लाख रुपयांपेक्षा जास्त असलेली थकबाकीची रक्कम प्रथम शेतकऱ्याने भरल्यानंतरच दोन लाख रुपयांच्या कर्जमाफीचा लाभ मिळेल.
अतिरिक्त रक्कम भरण्यासाठी 31 मार्च 2027 पर्यंत मुदत
दोन लाख रुपयांवरील स्वतःचा हिस्सा जमा करण्यासाठी पात्र शेतकऱ्यांना 31 मार्च 2027 पर्यंतची मुदत देण्यात आली आहे. या कालावधीत रक्कम भरल्यानंतरच ‘वन टाइम सेटलमेंट’ अंतर्गत दोन लाख रुपयांची कर्जमाफी लागू होईल.
नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठीही लाभ
राज्य सरकारने नियमितपणे कर्जाची परतफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी प्रोत्साहनपर अनुदानाची तरतूद केली आहे. अशा शेतकऱ्यांना जास्तीत जास्त 50 हजार रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर लाभ मिळू शकतो.
थोडक्यात…
✔️ दोन लाख रुपयांपर्यंतचे कर्ज पूर्णपणे माफ होणार.
✔️ दोन लाखांपेक्षा जास्त कर्ज असल्यास अतिरिक्त रक्कम शेतकऱ्याने भरावी लागणार.
✔️ त्यानंतर शासनाकडून दोन लाख रुपये जमा केले जाणार.
✔️ अतिरिक्त रक्कम भरण्यासाठी 31 मार्च 2027 पर्यंत मुदत.
✔️ नियमित कर्जफेड करणाऱ्यांना 50 हजार रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर अनुदान.
राज्य सरकारच्या या निर्णयामुळे लाखो शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात असून, कर्जाच्या ओझ्यातून बाहेर पडण्यासाठी ही योजना महत्त्वाची ठरणार आहे.
