Table of Contents
Pension Scheme : असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी मोठा आधार
देशातील लाखो असंघटित क्षेत्रातील कामगारांना वृद्धापकाळात आर्थिक सुरक्षितता मिळावी, यासाठी केंद्र सरकारने प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना (PM-SYM) सुरू केली आहे. या योजनेअंतर्गत कमी रक्कम जमा करून वयाची 60 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर दरमहा 3,000 रुपयांची हमीशीर पेन्शन मिळवता येते. विशेष म्हणजे, लाभार्थी जितकी रक्कम भरतो तितकेच योगदान केंद्र सरकारकडूनही दिले जाते.
काय आहे प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना ?
प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना ही असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठीची स्वैच्छिक पेन्शन योजना आहे. या योजनेत सहभागी झाल्यानंतर लाभार्थी दरमहा निश्चित रक्कम जमा करतो आणि त्याच प्रमाणात केंद्र सरकारदेखील योगदान देते. वयाच्या 60 वर्षांनंतर लाभार्थ्याला दरमहा 3,000 रुपयांची पेन्शन आयुष्यभर दिली जाते.
या योजनेचे व्यवस्थापन भारतीय जीवन विमा महामंडळ (LIC) मार्फत केले जाते.
कोण घेऊ शकतो या योजनेचा लाभ ?
खालील असंघटित क्षेत्रातील कामगार या योजनेसाठी पात्र आहेत –
- रिक्षाचालक
- फेरीवाले
- बांधकाम कामगार
- घरगुती कामगार
- शेतमजूर
- धोबी
- चांभार
- विटभट्टी कामगार
- रस्त्यावरील विक्रेते
- इतर असंघटित क्षेत्रातील कामगार
योजनेसाठी आवश्यक अटी
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे –
✔ अर्जदार असंघटित क्षेत्रातील कामगार असावा.
✔ वय 18 ते 40 वर्षांदरम्यान असावे.
✔ मासिक उत्पन्न 15,000 रुपये किंवा त्यापेक्षा कमी असावे.
✔ अर्जदार आयकरदाता नसावा.
✔ EPFO, ESIC किंवा NPS सारख्या इतर सामाजिक सुरक्षा योजनांचा सदस्य नसावा.
वयानुसार किती भरावे लागते योगदान ?
| प्रवेशाचे वय | मासिक योगदान |
|---|---|
| 18 वर्षे | 55 रुपये |
| 25 वर्षे | 80 रुपये |
| 30 वर्षे | 105 रुपये |
| 40 वर्षे | 200 रुपये |
महत्त्वाचे : जितक्या कमी वयात या योजनेत सहभागी व्हाल, तितके दरमहा कमी पैसे भरावे लागतील.
योजनेसाठी अर्ज कसा करावा?
या योजनेत सहभागी होण्यासाठी खालील प्रक्रिया पूर्ण करावी लागते –
ऑफलाइन पद्धत
➤ आधार कार्ड आणि बँक पासबुक घेऊन जवळच्या कॉमन सर्व्हिस सेंटर (CSC) मध्ये जावे.
➤ बायोमेट्रिक पडताळणी किंवा OTP द्वारे नोंदणी केली जाते.
➤ आवश्यक माहिती भरून ऑनलाइन अर्ज पूर्ण केला जातो.
➤ पहिला हप्ता जमा केल्यानंतर बँक खात्यात ऑटो-डेबिट सुविधा सुरू केली जाते.
➤ नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतर श्रम योगी मानधन कार्ड दिले जाते.
ऑनलाइन अर्जाची सुविधा
घरबसल्या देखील या योजनेसाठी अर्ज करता येतो. त्यासाठी अधिकृत वेबसाइटला भेट देऊन नोंदणी करता येते.
तसेच अधिक माहितीसाठी 1800 267 6888 या टोल-फ्री क्रमांकावर संपर्क साधता येईल.
वृद्धापकाळात आर्थिक सुरक्षिततेसाठी उपयुक्त योजना
असंघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या कामगारांसाठी प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना ही एक महत्त्वाची सामाजिक सुरक्षा योजना ठरत आहे. कमी मासिक गुंतवणुकीतून भविष्यात नियमित पेन्शनची सुविधा मिळत असल्यामुळे वृद्धापकाळात आर्थिक आधार निर्माण करण्यासाठी ही योजना फायदेशीर ठरू शकते.
