अमेरिकेचे अध्यक्ष Donald Trump यांच्या चीन दौऱ्यादरम्यान एक मोठी आणि धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. जगभराचे लक्ष लागलेल्या या दौऱ्यात ट्रम्प यांनी असा दावा केला की, चीनचे अध्यक्ष Xi Jinping यांनी इराणला शस्त्रपुरवठा न करण्याचे आश्वासन दिले आहे. या विधानामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठी चर्चा सुरू झाली असून इराणसाठी हा मोठा राजनैतिक धक्का मानला जात आहे.
फॉक्स न्यूजला दिलेल्या मुलाखतीत डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सांगितले की, बीजिंगमध्ये झालेल्या द्विपक्षीय बैठकीदरम्यान चीन आणि अमेरिकेमध्ये अनेक महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर चर्चा झाली. त्यामध्ये इराणला दिल्या जाणाऱ्या मदतीचाही विषय होता. ट्रम्प यांच्या मते, चीनने स्पष्ट शब्दांत सांगितले की ते इराणला कोणतीही शस्त्रसामग्री पुरवणार नाहीत.
ट्रम्प म्हणाले, “आम्ही या विषयावर सविस्तर चर्चा केली. कोणत्याही देशाला समर्थन देणे म्हणजे आमच्याविरोधात युद्धासाठी मदत करणे नव्हे. चीनने आम्हाला आश्वासन दिले की ते इराणला शस्त्र पुरवठा करणार नाहीत.”
विशेष म्हणजे चीन आणि इराण यांच्यात दीर्घकाळापासून आर्थिक व ऊर्जा क्षेत्रातील मजबूत संबंध आहेत. चीन हा इराणकडून मोठ्या प्रमाणावर तेल खरेदी करणारा प्रमुख देश आहे. मात्र, ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले की चीन इराणकडून तेल खरेदी सुरू ठेवेल. ऊर्जा सुरक्षेच्या दृष्टीने हा मुद्दा चीनसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.
दरम्यान, मध्यपूर्वेतील तणाव दिवसेंदिवस वाढताना दिसत आहे. अमेरिकेने इराणवर वाढवलेल्या दबावामुळे आणि समुद्री नाकेबंदीमुळे इराणच्या व्यापारावर गंभीर परिणाम होत असल्याचे सांगितले जात आहे. अनेक बंदरांमधून जहाजांची वाहतूक ठप्प झाल्याने तेल आणि एलपीजी गॅस पुरवठ्यावरही मोठा परिणाम झाला आहे.
काही दिवसांपूर्वी होर्मुज खाडीत भारत आणि चीनशी संबंधित जहाजांवर झालेल्या हल्ल्यांमुळे परिस्थिती अधिकच गंभीर बनली आहे. जागतिक बाजारपेठेत ऊर्जा संकटाची भीती निर्माण झाली असून अनेक देशांनी अमेरिका आणि इराणमधील संघर्ष तात्काळ थांबवण्याचे आवाहन केले आहे.
चीनने अधिकृतरीत्या ट्रम्प यांच्या दाव्यावर प्रतिक्रिया दिलेली नसली तरी या वक्तव्यामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात नवे समीकरण तयार होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. जर चीनने खरोखरच इराणपासून अंतर ठेवले, तर ते इराणसाठी मोठे संकट ठरू शकते.
सध्या संपूर्ण जगाचे लक्ष अमेरिका, चीन आणि इराण यांच्या पुढील भूमिकेकडे लागले आहे. या घडामोडींमुळे मध्यपूर्वेतील तणाव आणखी वाढणार की शांततेचा मार्ग मोकळा होणार, हे येणाऱ्या काही दिवसांत स्पष्ट होईल.
