राज्यात मान्सूनची चाहूल; शेतकऱ्यांनी पेरणीची घाई टाळा, कृषी तज्ज्ञांचा महत्त्वपूर्ण सल्ला

राज्यातील नागरिक आणि बळीराजासाठी दिलासादायक बातमी समोर येत आहे. कडक उन्हामुळे हैराण झालेल्या महाराष्ट्रात आता मान्सूनपूर्व पावसाची चाहूल लागली असून येत्या काही दिवसांत अनेक भागांत पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. यंदा नैऋत्य मोसमी वारे वेगाने पुढे सरकत असल्याने मान्सून महाराष्ट्रात नेहमीपेक्षा काही दिवस आधी दाखल होऊ शकतो, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.

विशेष म्हणजे, जून महिन्यात राज्यात सरासरीपेक्षा अधिक पाऊस पडण्याची शक्यता असल्याने शेतकऱ्यांमध्ये आशेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. मात्र, मान्सून लवकर येत असल्यामुळे पेरणीबाबत घाई करणे धोकादायक ठरू शकते, असा इशारा कृषी तज्ज्ञांनी दिला आहे.

75 ते 100 मिमी पाऊस झाल्याशिवाय पेरणी टाळा

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाच्या हवामान विभागाकडून शेतकऱ्यांना महत्त्वाचा सल्ला देण्यात आला आहे. शेतात किमान 75 ते 100 मिलिमीटर पाऊस झाल्याशिवाय पेरणी करू नये, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, सुरुवातीच्या हलक्या पावसावर पेरणी केल्यास जमिनीत पुरेशी ओल निर्माण होत नाही. परिणामी बियाण्यांची उगवण व्यवस्थित होत नाही आणि दुबार पेरणीचे संकट निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसान होण्याची शक्यता वाढते.

जूनमध्ये चांगल्या पावसाची शक्यता

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, यंदाचा मान्सून राज्यासाठी अनुकूल ठरण्याची शक्यता आहे. जून महिन्यात अनेक भागांत समाधानकारक पाऊस होण्याचा अंदाज असून यामुळे खरीप हंगामासाठी पोषक परिस्थिती निर्माण होईल.

मान्सूनपूर्व पावसामुळे तापमानातही घट होण्याची शक्यता आहे. गेल्या काही दिवसांपासून उष्णतेच्या लाटेमुळे नागरिक त्रस्त झाले होते. आता पावसामुळे वातावरणात गारवा निर्माण होऊन उकाड्यापासून मोठा दिलासा मिळणार आहे.

वादळी वाऱ्यांसह मेघगर्जनेचा इशारा

मान्सूनपूर्व पाऊस अनेकदा वादळी स्वरूपाचा असतो. त्यामुळे काही भागांत जोरदार वारे, विजांचा कडकडाट आणि मेघगर्जनेसह पाऊस पडू शकतो. हवामान विभागाने नागरिक आणि शेतकऱ्यांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.

विशेषतः शेतात काम करताना झाडाखाली उभे राहणे टाळावे, विजांच्या कडकडाटाच्या वेळी सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घ्यावा तसेच पाळीव प्राण्यांची योग्य काळजी घ्यावी, असे सांगण्यात आले आहे.

आता मंजुरीशिवाय जमिनीचे तुकडे विकता येणार नाहीत! राज्य सरकारचा मोठा निर्णय

मुंबईत मान्सूनपूर्व पावसाची सुरुवात

मुंबईतही मान्सूनपूर्व पावसाने हजेरी लावण्यास सुरुवात केली आहे. दादर, शिवाजी पार्कसह अनेक भागांत हलक्या सरी कोसळल्या असून वातावरणात गारवा निर्माण झाला आहे. हवामान खात्याच्या अंदाजानुसार पुढील काही दिवसांत पावसाचा जोर आणखी वाढू शकतो.

राज्यातील धरणांतील पाणीसाठ्याची स्थिती

सध्या राज्यातील धरणांमध्ये एकूण 30.53 टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे. काही महत्त्वाच्या धरणांतील साठा पुढीलप्रमाणे आहे:

• जायकवाडी धरण – 37 टक्के
• खडकवासला धरण – 57.47 टक्के
• कोयना धरण – 13 टक्के

मान्सूनपूर्व पावसामुळे धरणांतील पाणीसाठ्यात वाढ होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

शेतकऱ्यांनी कोणती काळजी घ्यावी?

• पुरेसा पाऊस झाल्याशिवाय पेरणी करू नये
• हवामान खात्याच्या अंदाजावर नियमित लक्ष ठेवावे
• बियाणे आणि खतांची योग्य तयारी करून ठेवावी
• वादळी वाऱ्यांदरम्यान शेतातील कामे टाळावीत
• विजांच्या वेळी सुरक्षित ठिकाणी थांबावे

यंदाचा मान्सून राज्यासाठी समाधानकारक ठरण्याची शक्यता असली तरी शेतकऱ्यांनी संयम आणि योग्य नियोजन ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. योग्य वेळी पेरणी केल्यास उत्पादन वाढीस मदत होईल आणि दुबार पेरणीसारखे नुकसान टाळता येईल.